شرکت مهندسی ایمن آب زیست
طراح و مجری سیستم های تصفیه آب و تصفیه فاضلاب
02632776169

مقدمه

امروزه دنیای ترقی و پیشرفت است. چرخهای اقتصاد جهانی بر پایه پیشرفتهای جدید و وسیع از علوم بنا شده است. در این پیشرفتهای عظیم بشری که در طی سالیان متمادی به وجود آمده است قطعاً عوامل زیادی دخیل بودهاند. در سایة این تکنولوژی نوین است که کارهای عظیم و پروژههای بزرگ جهانی شکل میگیرد و جهان امروز میرود تا بابهای ترقی را با کلیدهایی دیجیتالی بگشاید! بله، به همین سادگی و شاید با زدن یک دگمه کوچک جهانی بس عظیم پیش روی آدمی روشن میگردد.

علت پیشرفت و ترقی امروز بشر استفاده بهینه از امکانات و منابع موجود میباشد. بشر میاندیشد چگونه به آخرین و جدیدترین اطلاعات دست یابد که هم آسانتر بوده و هم از لحاظ وقت نیز مقرون به صرفه باشد. این روش نوین علاوه بر راحتی بشر، در حفظ منابع و امکانات نیز بسیار مفید میباشد. چون مدیریت و برنامهریزیها ناظر بر تمامی جوانب کار است. قطعاً آسیب زیست محیطی کمتری بر این کره خاکی وارد میگردد. مدیران و برنامهریزان لایق کسانی هستند که بر علم استفاده بهینه از منابع دست یافته و برنامههای آتی را بر اساس اطلاعات گذشته و حال طرحریزی نمایند.

سیستم اطلاعاتی جغرافیایی (GIS) Geographic information system

در این باب، جی ای اس (GIS) ابزار مهم و بسیار کاربردی میباشد که در عرصههای مختلف برنامهریزی توسعه، مدیریت منابع و مطالعات علمی و پژوهشی جهان راه یافته است و کاربردهای وسیعی را به جوامع علمی معرفی کرده است.

در سالهای اخیر، GIS در کشور ما نیز همچون سایر موضوعات، جایگاه خاصی احراز کرده و در پشتیبانی از تصمیمگیریها بازده بالایی از خود نشان داده است. نمایش نزدیکترین فاصله بین مناطق شهری، توزیع مناسب خدمات و تحلیل مناسبتهای مکانی، مدلسازی فرسایش خاک، تعیین قابلیتهای اراضی، مدلسازی آلودگی آب و هوا، مدلسازی و ایجاد پایگاههای اطلاعاتی در مورد شبکههای تأسیسات شهری از جمله امکانات متعارف GIS هستند که تاکنون مورد استفاده کاربران، برنامهریزان و تصمیمگیران شهری و منابع طبیعی کشور واقع شدهاند. این ابزار در حال حاضر مورد استفاده ارگانها و سازمانهای مختلف مانند وزارت جهادسازندگی، نیرو، کشاورزی، شهرداری،  و… میباشد و دامنه کاربردهای آن در حال افزایش میباشد.

آنچه مسلم است به رغم گذشت نزدیک به یک دهه از اشاعه GIS در محافل علمی و اجرایی کشور، هنوز اغلب مدیران، کارشناسان و دانشپژوهان بدرستی با مفاهیم آن آشنا نشدهاند و به توانایی لازم برای پاسخگویی به پرسشهای خود پیرامون مبانی GIS ، قابلیتها، مؤلفهها و کاربردهای آن دست نیافتهاند. سؤالاتی از این قبیل که :

·         GIS چیست و از چه ساز و کاری تشکیل شده است؟

·         قابلیتها و کاربردهای آن چیست؟

·         مهمترین ملزومات پیاده‎‎سازی GIS در یک سازمان چه ابزار و عواملی هستند؟ و ….

اگر چه پاسخ این پرسشها در منابع موجود کشور اعم از کتابها و نشریات علمی بصورت مبسوط ارائه شده است، با این حال باید اذعان داشت استنتاج سریع پاسخ مسائل، بالاخص برای افراد مبتدی به سادگی میسر نیست و مستلزم آشنایی با مفاهیم اولیه GIS با صرف زمان بیشتر است. این در حالیست که جایگاه GIS در حوزه علوم مختلف تثبیت شده است و به عنوان یک ابزار پشتیبانی از تصمیمگیریها مورد توجه افرادی با تخصصهای مختلف که همواره به دنبال یادگیری سریع اصول GIS و کسب درک درست و ساده از مفاهیم آن هستند قرار گرفته است.

کاربردهای GIS در صنعت آب و فاضلاب کشور

همانطور که گفته شد از سیستم GIS میتوان در صنایع مختلف بهره برد یکی از صنایع مهم که در کشورفعال است، صنعت آب و فاضلاب میباشد که روز به روز در زمینههای آب و مخصوصاً فاضلاب پیشرفت مینماید برای دستیابی به اطلاعات مربوط به شبکهها و خدماتدهی بهتر در شرکتهای آب و فاضلاب و به روز نمودن اطلاعات موجود میتوان از سیستم GIS استفاده نمود، کاربردهایی را که در صنعت آب و فاضلاب میتوان به آنها اشاره نمود عبارتند از :

1.       معاونت امور مشترکین

2.       معاونت بهرهبرداری

3.       معاونت مهندسی و توسعه

4.       معاونت برنامهریزی و بهبود مدیریت

5.       معاونت مالی و پشتیبانی

که به بررسی سه مورد از آنها میپردازیم.

۱- معاونت مهندسی و توسعه

·         استفاده از اطلاعات و آمار فنی جهت طراحی اجزاء مختلف طرحهای آبرسانی و فاضلاب

·         استفاده از وضعیت موجود شبکه جهت طرحهای اصلاح و بازسازی شبکه

·         تهیه نقشه بصورت مکانیزه از تأسیسات بعنوان قسمتی از سیستم مدیریت تعمیر و نگهداری و برنامهریزی جهت اصلاح سیستم نگهداری اطلاعات بصورت

رقومی و سهولت به روز کردن اطلاعات

·         آمادگی در برابر حوادث و برنامهریزی جهت انجام عکسالعمل سریع در شرایط فوقالعاده

·         پیشبینی نیازهای آتی و برنامهریزی در رابطه با توسعه سیستم

·         مدلسازی هیدولیکی سیستم جهت برنامهریزی، طراحی، اصلاح و بهرهبرداری از سیستم و آموزش نیروهای بهره‎‎بردار

·         تهیه بانک اطلاعاتی مربوط به نقاط کنترل (Benchmarks) موجود در هر شهر استان بصورت کامپیوتری، به همراه شناسنامه موقعیت مکانی این نقاط

بصورت توصیفی و گرافیکی

·         برنامهریزی توسعه شبکه (ورود اطلاعات خطوط اجراء نشده، در حال اجراء و یا …)

·         گزارش از وضعیت پروژههای در حال اجرا و میزان پیشرفت آنها (ارتباط با MSP )

·         بررسی اثر توسعه شبکه در شبکه موجود، قبل از توسعه آن (از نظر فشار یا کلر شبکه )

·         گزارش از پیشرفت کارها (در مورد رشد، لولهگذاری و… )

·         پشتیبانی مشترکین برای زمان، مکان و چگونگی نصب انشعاب ساختمان، تغییرات کاربری ساختمان (جهت آمارگیری)، تعداد واحدها و تغییرات تعداد

واحدها، تفکیک املاک، تغییر نامها و بهینهسازی مسیرهای قرائت کنتور

·         کوتاهسازی زمان قرائت

·         تجزیه وتحلیل شبکه در جهت تنظیم آب ورودی وجلوگیری از قطعی آب

۲- معاونت برنامهریزی و بهبود مدیریت

·         ایجاد سیستمهای مدیریت اطلاعات (MIS) برای برنامهریزیهای کوتاه، متوسط و بلند مدت شرکت

·         کاربرد در طرحهای تحقیقاتی برای بهبود بهرهوری سیستم

·         ایجاد یک سیستم مکانیزه جهت ذخیرهسازی اطلاعات

·         کمک به آموزش پرسنل در رابطه با روشهای بهبود اخذ، مدیریت و کاربرد اطلاعات بصورتهای فنی، گرافیکی و رقومی

·         بسترسازی و کمک به برقراری سیستم ISO

·         محاسبه نسبتهای کلی شرکت بصورت ماهیانه، سهماهه و سالیانه مانند:

·         درصد توسعه شبکه به افزایش مشترکین آب و فاضلاب

·         نسبت ضایعات به مشترکین در مناطق مختلف

·         نسبت طول شبکه فعلی به طول شبکه مورد نیاز

۳- معاونت مالی و پشتیبانی

·         ارائه لیست ۱۵ روزه یا یک ماهه وصولیهای آببها

·         ارائه لیست بدهیهای معوقه آببها جهت اخذ بدهیهای مربوطه

·         اعلام هزینهها به تفکیک کد GIS بخشهای مختلف تأسیسات، جهت شناسایی مکانهایی که دارای هزینههای سنگین تعمیرات و اتفاقات و …. میباشند.

·         امکان تهیه لیست اقلام مورد نیاز مطابق برنامههای زمانبندی تعمیرات تأسیسات و اتفاقات، کارهای اجرایی، اصلاح و توسعه ابنیه و انشعابات و …

·         ذخیرهسازی مشخصات و پراکندگی سنی پرسنل به تفکیک جنسیت، مدرک تحصیلی

·         بررسی وضعیت هزینه توسعه

·         برنامهریزی بودجه توسعه

·         بررسی وضعیت هزینه واحدهای نگهدارنده شبکه

·         نظارت بر انبارها

·         ارائه لیست تجهیزات موجود در انبارها

تجارب کسب شده از سایر کشورهای جهان در مورد استفاده از سیستم  GIS  در صنایع و شرکتها:

از سال ۱۹۶۰ برای اولین بار در شرکتهای مختلف جهان استفاده و بهرهوری از سیستم GIS آغاز گردید. کشورهایی که در این زمینه به پیشرفتهای قابل ملاحظهای رسیدهاند عبارتند از: انگلستان، کانادا، آمریکا و… یکی از کشورهایی که به نوعی میتوان آن را بنیانگذار GIS دانست کشور آمریکا است یکی از شرکتهای مهم در این کشور “Williams Associates” میباشد.

Wiliams Associates.L.I.C

کمپانی Wiliams Associates فعالیت خود را بر روی تکنولوژی اطلاعات زمین مرجع یا GIS، متمرکز نموده است. این شرکت در سال ۱۹۹۳ تاسیس شده و دفتر مرکزی آن در نیویورک میباشد. عنوان نرمافزار این شرکت FACTS  (Facility Automated Computer Tracking System) میباشد که با استفاده از نرمافزار Laser Scan GOTHIC Developer است به منظور کاربردهای مورد نظر شرکت، توسعه داده شده است. این نرمافزار دارای یک Viewer میباشد که به کاربر اجازه میدهد به آسانی با کلیک کردن بر روی یک واسط کاربر، عملیات پرسش و پاسخ از پایگاه داده، تهیه گزارشهای ایجاد شده، مشاهده و بهنگام کردن اطلاعات توصیفی و تولید نقشهها را به صورت پرینت شده انجام میدهد.

FACTS در زمینه فعالیتهای شرکتهای برق، آب، فاضلاب و گاز همکاری میکند و به آسانی عوارض مرتبط به این فعالیتها (از قبیل لوله، شیر، دکل و غیره) را در خود ذخیره کرده و از انواع ابزار و سمبلها، برای نمایش این عوارض استفاده میکند


جی ای سی در صنعت آب و فاضلاب                                                                        جی ای سی در صنعت آب و فاضلاب
 

مطالب دیگر اخبار و مقالات محیط زیستی
آلودگی آب شرب و اهمیت تصفیه آبفاضلابفناوری نانوآب شیرین کن roکلر زنی آب آشامیدنی

دفتر کرج: چهارراه طالقانی- طالقانی جنوبی جنب سینما سپنتا پلاک 5 طبقه دوم .

تلفن: 32776169 (026)       همراه: 09124637566       کدپستی: 3133946114       تلفکس: 32719530 (026)