شرکت مهندسی ایمن آب زیست
طراح و مجری سیستم های تصفیه آب و تصفیه فاضلاب
02632719530

فاضلاب ها برحسب منشا تولید محتوی مواد آلاینده متفاوتی هستند. فاضلاب های صنعتی نسبت به فاضلاب های شهری دارای تنوع آلودگی بوده به طوریکه نوع مواد آلاینده آنها بستگی به نوع کارخانه و نوع تولیدات آن دارد. مشخصات بعضی از فاضلاب های صنعتی از نظر نوع آلودگی قابل مقایسه با فاضلابهای شهری است. فاضلاب صنایعی که محتوی گازها و ترکیبات سمی و خورنده هستند می تواند بر روی شبکه های فاضلاب و فرآیندهای تصفیه بیولوژیکی دارای اثرات مخرب و مختل کننده باشد به همین دلیل انجام پیش تصفیه قبل از تخلیه آنها به فاضلاب های شهری ضروری است . هدف از پیش تصفیه، کاهش غلظت آلودگی فاضلاب های صنعتی به حدی است که پس از تخلیه به فاضلابروهای شهری دارای اثرات تخریبی بر روی شبکه های فاضلاب و تصفیه خانه های بیولوژیکی نباشد (3). در جدول 1-1 استاندارد تخلیه فاضلاب های به صنعتی داخل فاضلابروی های شهری بر اساس استانداردهای کشور ژاپن ارائه شده است.

1-مواد آلی قابل تجزیه بیولوژیکی:

شامل پروتئین ها، قندها وچربی ها است که بیشترین آن مربوط به پروتئین ها به میزان 65 درصد و کمترین آن مربوط به چربی ها به میزان 10 درصد است. ورود مواد آلی به منابع آب سبب مصرف اکسیژن محلول شده نامطلوب ایجاد می نماید. برای سنجش غلظت مواد آلی قابل تجزیه بیولوژیکی در فاضلاب از پارامترهایی همچونCOD,BOD,TOC استفاده می شود. مواد آلی موجود در فاضلاب توسط میکروارگانیسم ها به عنوان منبع مواد غذا برای رشد و تکثیر و حصول انرژی به کار می رود. از نظر سرعت تجزیه بیولوژیکی، قندها در مرحله اول، پروتئین ها در مرحله دوم و چربی ها از همه دیرتر تجزیه می شوند.

2-کل جامدات معلق:

جامداتی که اندازه آنها از یک میکرون بزرگتر باشد به آنها جامدات معلق گفته می شود که اندازه گیری آنها از طریق عبور فاضلاب از صافی فایبرگلاس با منافذ حدود یک میکرون و درجه حرارت 105-103 درجه سانتیگراد صورت می گیرد. جامدات معلق به دو بخش جامدات معلق قابل ته نشینی و غیر قابل ته نشینی تقسیم می شوند که اندازه گیری جامدات معلق قابل ته نشینی از طریق قیف ایمهاف در مدت زمان یک ساعت انجام می گیرد. واحد سنجش جامدات قابل ته نشینی به دو صورت است:

1- روش حجم سنجی که بر حسب میلی لیتر در لیتر 2- روش وزن سنجی که بر حسب میلی گرم در لیتر بیان می شود. در شکل 1-1 تقسیم بندی انواع جامدات موجود در فاضلاب نشان داده شده است.

ورود مواد معلق به منابع آب به ویژه آبهای جاری سبب افزایش کدورت، کاهش عبور نور خورشید و تجمع رسوبات در کف رودخانه ها می شود که در نهایت زندگی آبزیان به خطر افتاده و شرایط بی هوازی با نزول کیفیت آب را به همراه خواهد داشت.

3-عوامل بیماری زا:

شامل باکتریها، ویروس ها، پروتوزوئرها، انگل ها و قارچ ها می باشد که وجود آنها در فاضلاب و تخلیه فاضلاب به محیط زیست سبب انتقال بیماری های واگیر در جامعه می گردد. جهت بررسی آلودگی میکروبی فاضلابها از میکروارگانیسم های شاخص استفاده می شود که در این رابطه باکتری های گروه کلی فرم و کلی فرم مدفوعی مطرح می باشند.

4-مواد مغذی:

عمدتا شامل ازت و فسفر است که منشا ورود آنها به فاضلاب استفاده از مواد پاک کننده در منزل و مواد دفعی انسان شامل مدفوع و ادرار می باشد. ورود غلظت زیاد ازت و فسفر به محیط های آبی سبب بروز پدیده پیری زودرس یا اتروفیکاسیون می گردد که با نزول کیفیت آب و از بین رفتن آبزیان همراه است.

5-فلزات سنگین:

شامل کروم، کادمیوم، سرب ،‌جیوه، روی ، ارسنیک و .. می باشد که این فلزات سنگین در فاضلاب های شهری به تنهایی غلظت آنها پائین است ولی در بعضی فاضلاب های صنعتی از جمله صنایع آبکاری، نساجی، باطری سازی،‌تولید حشره کش ،‌پلاستیک سازی، تولید شیشه های رنگی و فاضلاب صنایع استخراج فلزات وجود دارد. ورود فلزات سنگین به منابع آب و در نهایت آلودگی از طریق مصرف آب آلوده و زنجیره غذایی وارد بدن انسان می شود که نتیجه آن ایجاد مسمومیت در اسنان است. یکی از خواص فلزات خاصیت تجمع پذیری بیولوژیکی آنها است یعنی به مرور زمان از طریق آب وارد بافت های آبزیان مثل ماهی ها و صدف ها شده و غلظت آنها در بافت های زنده ا افزایش می یابد که در نهایت انسان از طریق مصرف غذاهای دریایی آلوده در معرض خطر مسمومیت قرار می گیرد که دو نمونه بیماری مرتبط با آنها شامل بیماری میناماتا در اثر غذاهای دریایی آلوده به جیوه و ایتای – ایتای در اثر مصرف غذاهای دریایی آلوده به کادمیوم در کشور ژاپن مشاهده شده است.
                                                                                                                                                                                                                                                   مواد آلاینده موجود در فاضلاب

 

 

شرایط قابل قبول

ماکزیمم درجه حرارت

45-40 درجه سانتیگراد

PH

10-6

مواد تولید کننده بخارات قابل اشتعال

 ناچیز

سولفید

mg/I1

غلظت سیانید

mg/I 10-5

سولفات محلول

mg/I 1250

مواد پاک کننده

mg/I 30

کل کلر آزاد

mg/I 100

جیوه

mg/I 1/0

کادمیوم

mg/I 2

سرب

mg/I 5

کروم

mg/I 5

روی

mg/I 10

مس

mg/I 5

معادل روی(Zn Cd 2Cu 8Ni)

mg/I 35

کل فلزات غیر آهنی

mg/I 30

کل فلزات غیر آهنی   محلول

mg/I 10

 

جدول 1-1:

شرایط تخلیه فاضلاب های صنعتی به داخل فاضلابروهای شهری (3)

6-مواد آلی مقاوم به تجزیه بیولوژیکی:

شامل ترکیباتی مثل حشره کش ها،‌آفت کش ها،‌ترکیبات رنگی و ترکیبات آروماتیک و حلال های آلی و فنل ها می باشد که این ترکیبات تحت عنوانSOCS  (ترکیبات آلی مصنوعی) مطرح می باشند. ترکیبات فوق الذکر در فرآیندهای تصفیه متداول فاضلاب به طور موثر زدایش نمی شوند و برای زدایش موثر آنها از فرآیندهای تصفیه پیشرفته بایستی استفاده نمود. ورود این ترکیبات به منابع آب و محیط زیست سبب ایجاد بو و مزه و خطرات سمی و در مورد بعضی ترکیبات دارای خاصیت سرطانزایی احتمالی می باشند.(11و10و1).

7-کل جامدات محلول TDS:

شامل آنیون ها و کاتیون ها مثل کلرور، سولفات، سدیم، پتاسیم، نیترات، بی کربناب، بی کربنات و فسفات و ..... می باشد که مجموعا تشکیل دهنده TDS فاضلاب می باشند. سنجش میزان TDS در فاضلاب اگر چه به عنوان یک فاکتور مهم مطرح نمی باشد ولی اطلاع از میزان TDS در استفاده مجدد از پساب برای مصارف کشاورزی دارای اهمیت است زیرا بعضی از گیاهان نسبت به بالا بودن آن در آب و خاک دارای حساسیت می باشند (9و8).

در جدول 1-2 مشخصات فاضلاب های شهری خام برای 3 گروه با شدت آلودگی زیاد ،‌متوسط و کم ذکر شده است. آنچه مشخص است در کشور ما عمدتا شدت آلودگی فاضلابها در گروه آلودگی متوسط قرار دارد.

جدول 1-2:

مشخصات فاضلاب های شهری تصفیه نشده (2)

پارامتر

غلظت (mg/I) *

قوی

متوسط

ضعیف

کل جامدات

1200

720

350

کل جامدات محلول

850

500

250

-معدنی

525

300

145

-فرار

325

200

105

کل جامدات معلق

350

220

100

-معدنی

75

55

20

-فرار

275

165

80

جامدات قابل ته نشینی

20

10

5

BOD5

400

220

110

TOC

290

160

80

COD

100

500

250

کل ازت:

85

40

20

-          ازت آلی

35

15

8

-          ازت آمونیاکی

50

25

12

-          نیترات

0

0

0

-          نیتریت

0

0

0

کل فسفر:

15

8

4

-          فسفر آلی

5

3

1

-          فسفر معدنی

10

5

3

چربی و روغن

150

100

50

 

مطالعات انجام شده  بر روی فاضلاب شهر تهران و دیگر شهرهای دارای تصفیه خانه فاضلاب نشان داده که میزان بار آلودگی از نظر BOD5,TSS ازت کل و فسفر به ترتیب برابر 50-40، 55-45، 12-8 و 6/1 تا 4/2 گرم به ازاء هر نفر در روز می باشد(4). در کشورهایی که دارای دستگاه زباله خرد کن در آشپزخانه بوده و پس مانده مواد غذایی را پس از خرد کردن به داخل فاضلابروها تخلیه می نمایند مقادیر این پارامترها به حدود 2 برابر افزایش می یابد. شدت آلودگی فاضلاب در هر شهری بستگی به مقدار بار آلودگی سرانه تولیدی و همچنین بستگی به میزان مصرف آب دارد که این دو پارامتر نیز تابعی از شرایط فرهنگی، اقتصادی،‌اجتماعی و اقلیمی جامعه می باشد. 

مطالب دیگر اخبار و مقالات محیط زیستی
آلودگی آب شرب و اهمیت تصفیه آبفاضلابفناوری نانوآب شیرین کن roکلر زنی آب آشامیدنی

دفتر کرج: چهارراه هفت تیر ، بلوار دانش آموز ، بلوار علامه جعفری ، جنب قنادی پامچال ، پلاک 45 ، طبقه اول و طبقه دوم .

تلفن: 02632719530       همراه: 09124637566      کدپستی: 3133833115       تلفکس: 32719530 (026)