شرکت مهندسی ایمن آب زیست
طراح و مجری سیستم های تصفیه آب و تصفیه فاضلاب
02632719530

آلودگی آب و منشا آن(تصفیه فاضلاب امری خطیر)

آب یکی از منابع  اصلی برای ادامه ی زندگی بر سطح کره ی زمین است. این طلای آبی بیش از 70 % سطح کره زمین را فرا گرفته است، که متاسفانه هر روزه حجم زیادی از آن آلوده می شود. این در حالی است که آلودگی آب آشامیدنی و بیماری های ناشی از آن هر ساله جان بیش از 5 میلیون انسان را می گیرد.

حجم زیادی از بدن جانداران را آب تشکیل داده است، بسیاری از جانوران هم در آب زندگی می کنند، آدم ها نیازمند آب هستند و بدون آن حیات بر آنها ممکن نیست. گیاهان و حیوانات محتاج آب عاری ازمواد شیمیایی، سمی و یا بیماری زا هستند تا بتوانند به حیات خود ادامه دهند. آلودگی جدی و شدید آب می تواند تعداد زیادی از ماهی ها، پرندگان، و دیگر حیوانات و در مواردی تمام اعضای گونه را در منطقه ای از بین ببرد. در درجه ی بعدی آلودگی آب موجب می شود که برخی از مناظر طبیعی برای نمونه سواحل دریا، دریاچه ها و نهرها برای استفاده ( مثلا شنا کردن)  نازیبا، بدبو و نامناسب شوند؛ در نتیجه پرورش و مصرف ماهی و گوش ماهی های آلوده توسط جانداران دیگر عواقب ناگواری را به همراه دارد. انسان در صورت استفاده ی طولانی مدت از چنین منابع آبی به بیماری های متفاوتی ازجمله سرطان دچار می شود و یا فرزندانی با نواقص مادرزادی به دنیا می آورد.

 اصل آلودگی آب

شاید در یک خط بتوان گفت که آلودگی آب تا مقدارزیادی بر گردن انسان است. در واقع آلاینده های آبی، نتیجه ی فعالیت های انسان هستند. منابع اصلی آلودگی آب را می توان به سه مورد بخش کرد؛ آلودگی شهری، صنعتی و کشاورزی.(تصفیه فاضلاب روشی موثر در بازگشت اب به کشاورزی)
آلودگی آب که مبدا شهری دارد؛ شامل پسابهای خارج شده از منازل و مراکز تجاری در شهر است.
آلودگی آب که منشا صنعتی دارد؛ آلاینده های صنعتی ممکن است توسط لوله هایی از کارخانه به بیرون ریخته شوند و یا از لوله ها و منابع زیرزمینی به خارج از لوله نفوذ کند. یکی از منابع آب های آلوده ممکن است معادن باشند، زیرا در آنجا آب ، در سنگ های حاوی  مواد معدنی نفوذ می کند. آب ممکن است در نتیجه ی ترکیب با مواد شیمیایی که در فرآوری سنگ معدن به کار می رود آلوده شود. گاهی صنایع، زباله های خود را در زباله های شهری تخلیه می کند و همین lمساله باعث ایجاد حجم عظیمی از آلودگی در فضای شهری می شود. یکی دیگر از حوزه های آلودگی صنعتی، آلودگی  نفتی ست. آلودگی های نفتی کارخانه ها به درون مسیرهای آبی ریخته می شوند و آنها را آلوده می کنند. در این حالت بسیاری از جانداران دریایی و پرندگان به نفت آلوده می شوند و از بین می روند. مقدار  کم نفت می تواند تا مسافت های دورتر نیز منتشر شود. البته این را هم نباید فراموش کرد که اقیانوس های پهناور در برابر آلودگی آسیب پذیر نیستند. اما آلودگی می تواند از راه کشتی ها یا دکل های نفت آب دریا را آلوده کند. زباله ها و پس مانده های خوراکی که از کشتی ها به درون دریا ریخته می شوند در مقایسه با پلاستیک هایی که جان بسیاری از پرندگان را می گیرند یا حیات را برای جانوران دریایی سخت می کنند آسیب کمتری به حیات زیر دریا وارد می کنند. در اکثر موارد، نفت، در پی یک رخداد  و برخورد با تانکرهای نفت کش در دریا منتشر می شود. آلودگی آب به راه دیگری نیز روی می دهد برای مثال می توان از آلودگی هوا نام برد. هوای آلوده با رطوبت جو ترکیب شده و اسید سولفوریک را تولید می کند، در نتیجه باران اسیدی بر زمین می بارد. باران اسیدی به درون آب رودخانه ها و دریاچه ها می ریزد و شکلی از آلودگی آب را موجب می شود که به حیات وحش آسیب جدی می زند و یا آن را حذف می کند. به همین ترتیب، زمین هایی که در آنها زباله ریخته می شوند آب های زیرزمینی را آلوده می کنند؛ آب باران که در میان زباله ها جریان می یابد مواد سمی زباله ها را پیش از آنکه وارد خاک شوند به خود جذب می کند و بعد وارد طبقات پایین تر زمین و سفره های زیرزمینی می شود و آنها را نیز آلوده می کند. آلودگی ناشی از مواد رادیواکتیوی که به صورت زباله های آلوده به مواد رادیواکتیو وارد آب شده و آن را آلوده می کند نیز نوعی دیگر از آلودگی صنعتی است. به همین صورت می توان از آلودگی گرمایی آب نام برد. به دلیل بالا رفتن افزایش درجه حرارت آب در نتیجه ی تخلیه آب های گرم کارخانه ها به آبراه ها و رودخانه ها، جانداران آبزی جان خود را از دست می دهند . آلودگی آبراهها توسط آلوده کننده های شیمیایی یکی از خطرات جدی محیط زیستی در سده بیستم محسوب می شود.

آلودگی کشاورزی(تصفیه فاضلاب بهترین روش برای بازگشت اب جهت کشاورزی)

یکی از منابع اصلی و دلایل عمده ی آلودگی آب های سطحی و زیرزمینی، رویکرد تجاری به کشاورزی، دامداری و پرورش دام است؛  دو عنصری که در فضولات حیوانی وجود دارند فسفر و نیتروژن هستند که این عناصر در مقیاس زیاد اکسیژن آب را از بین می برد و افزون بر آن باعث شیوع بیماری هایی نیز می شوند. افزون بر این، در کشاورزی برای عرضه ی محصول مرغوب به بازار از آفت کش ها و کودهای شیمیایی استفاده می شود که این موارد علاوه بر تلافات انسانی موجب آلوده شدن خاک و درنتیجه آلودگی آب می شوند.
در ایران نیز یکی از دلایل افزایش روز به روز آلودگی آب را باید بی توجهی مردم و مسئولین در نظر گرفت. در شمال کشور، آلودگی آبها و تاثیر آن بر گیاهان و جانوران دریایی، زندگی و معاش صیادان ناحیه را هم تحت تاثیر قرار داده است. متاسفانه در وطن ما وضعیت آلودگی آب دریاها رو به وخامت می گذارد و هنوز راه حل  موثری برای این منظور به دست نیامده است. بر اساس گزارش بانک جهانی آلودگی آب در ایران با افزایش 40 درصدی روبروست.
مختصر آنکه نباید داده های تکان دهنده ی آماری را نادیده گرفت؛ بیش از یک میلیارد نفر از مردم دنیا به آب آشامیدنی سالم دسترسی ندارند. هر ساله رقمی در حدود 2 میلیارد نفر، به اقسام بیماری های مرتبط با آلودگی آب های آشامیدنی مبتلا می شوند. هر روزه حدود پنج هزار کودک در سراسر دنیا به دلیل مصرف آب های آلوده ازدنیا میروند.
کشور چین در آلوده کردن منابع آبی،  رتبه ی نخست و پس از آن آمریکا مقام  دوم را به خود اختصاص داده است.

انواع و خواص فاضلاب

فاضلاب ها بسته به شکل پیدایش و خواص انها به سه گروه تقسیم میگردند:

فاضلاب خانگی وفاضلاب صنعتی و  سرانجام فاضلاب سطحی

1-1-فاضلاب خانگی

فاضلاب های خانگی خالص از دستگاههای بهداشتی خانه ها مانند:توالت ودستشویی ها وحمام هاوماشین های لباس شویی وپس اب اشپزخانه ها و یا فاضلاب بدست امده از شستشوی قسمت های گوناگون خانه تشکیل شده اند.خواص فاضلاب های خانگی در سطح یک کشور تقریبا یکسان وتنها غلظت انها بسته به مقدار مصرف سرانه ی اب در شهرها تغییر می کند.

انچه در شبکه های جمع اوری فاضلاب شهری به نام فاضلاب خانگی جریان دارد علاوه بر فاضلاب خانگی خالص دارای مقداری فاضلاب بدست امده از مغازه ها و فروشگاها و تعمیر گاهها و کارگاهها و موسسه هایی مانند انها نیز می باشد که اجبارا در سطح شهر و به طور پراکنده وارد کانال های جمع اوری فاضلاب می گردند لذا با توجه به نوع و تعداد این گونه موسسه ها ممکن است نوع فاضلاب در شهر تغییر کند چنین فاضلابی را فاضلاب خانگی نا خالص نیز می نامند.

رنگ فاضلاب:رنگ فاضلاب خانگی نشان دهنده ی عمر آن است فاضلاب تازه دارای رنگ خاکسری می باشد پس از مدتی که فاضلاب گندید وکهنه شد رنگ ان تیره و سیاه می گردد.

بوی فاضلاب:بوی فاضلاب ناشی از از گاز هایی است که در اثر متلاشی شدن مواد آلی موجود در فاضلاب است بوی فاضلاب تازه قابل تحمل تر از فاضلاب کهنه می باشد.بوی فاضلاب کهنه بیشتر ناشی از گاز هیدروژن سولفوره می باشد که در اثر فعالیت باکتری های بیهوازی و در نتیجه احیای سولفات ها به سولفیت ها تولید می گردد .

در صورتی که به فاضلاب هوا و اکسیژن کافی برسد باکتری های بی هوازی از فعالیت باز ایستاده و بجای آنها باکتری های هوازی مواد آلی فاضلاب را تجزیه می کنند و گاز کربنیک مهم ترین گازی است که از این کار باکتری ها تولید می شود . لذا مثل آنچه در تصفیه خانه های فاضلاب رخ می دهد اگر اکسیژن کافی به فاضلاب دمیده شود فاضلاب بی بو می گردد.

درجه ی اسیدی: فاضلاب های خانگی خالص و تازه معمولا حالتی خنثی ویا متمایل به قلیایی دارند.تنها در اثر ماندن و شروع عمل گندیدگی گازهای اسیدی تولید گردیده و درجه ی اسیدی فاضلاب کاهش یافته خاصیت اسیدی پیدا می کند. هر چه درجه ی گرمای محیط بیشتر باشد عمل گندیدن تعفن زود رخ می دهد و در شرایط نسبتا متعارفی عمل تعفن سه تا چهار ساعت پس از تولید فا ضلاب شروع می شود.

دمای فا ضلاب: به علت اعمال زیستی  درجه ی گرمای فاضلاب معمولا بیشتر از درجه ی گرمای آب در همان محیط می باشد.درجه ی گرمای فاضلاب در سرد ترین روز های زمستان غالبا از 10 درجه ی سانتی گراد کمتر نمی گردد.

مواد خارجی در فاضلاب:در فاضلاب همیشه مقداری مواد خارجی به صورت محلول و یا نا محلول و معلق وجود دارد مقدار مواد خارجی فاضلاب در حدود .1 درصدد و بقیه ی آن را آب تشکیل می دهد حدود نیمی از مواد خارجی در فاضلاب مواد آلی و بقیه مواد معدنی می باشند و به دو صورت ته نشین پذیر و ته نشین نا پذیر تقسیم می شوند مواد معلق ته نشین پذیر بعد از حدود 2 ساعت توقف در ظرفی ته نشین می شوند.

وزن مخصوص فاضلاب: با توجه به سبک بودن  مواد خارجی موجود در فاضلاب و نیز وجود برخی از گازهای محلول در آن وزن مخصوص فاضلاب کمی کمتر از وزن مخصوص اب است .به حدود .99 تن بر متر مکعب می رسد. در عمل وزن مخصوص فاضلاب و آب را برابر هم فرض می کنند.

موجودات زنده در فاضلاب:علاوه بر مواد خارجی نامبرده همیشه فاضلاب اندازه زیادی موجودات زنده ی ذره بینی مانند ویروس ها  میکروب ها(باکتری ها) به همراه دارد.و تنها قسمتی از این موجودات ممکن است بیماری زا باشند.

جدول (1-1) – درجه آلودگی و مقدار از مقدار مواد خارجی فاضلاب های شهری با مصرف سرانه آب به مقدار 200 لیتر در شبانه روز

 

انواع مواد خارجی در فاضلاب

مواد معدنی1

موتد آلی 2

مجموع مواد خارجی

درجه آلودگی

 

 

 

 

 

 

 

 

1

2

3

4

5

6

7

8

مواد معلق و ته نشین پذیر

50

10

150

30

200

40

100

20

مواد معلق ته نشین ناپذیر

20

5

50

10

75

15

50

10

مواد خارجی محلول

375

75

250

50

325

125

150

30

جمع تمام مواد خارجی

450

90

450

90

900

180

300

60

 

 

فاضلاب های صنعتی

خواص فاضلاب های صنعتی و پساب کارخانه ها بستگی به نوع فرآورده های کارخانه دارد با توجه به این موضوع مهمترین تفاوتی که می تواند فاضلاب کارخانه ها با فاضلاب های خانگی داشته باشد عبارتند از :

الف : امکان وجود مواد و ترکیب های شیمیایی سمی در فاضلاب کارخانه ها بیشتر است .

ب: خاصیت خورندگی بیشتری دارد .

ج: خاصیت قلیایی یا اسیدی زیادی دارد .

د: امکان وجود موجودات زنده در آنها کمتر می باشد.

بعنوان مثال می توان خاصیت اسیدی را در فاضلاب کارخانه چیت سازی تهران در جدول 1-2 مشاهده نمود . تنها قسمتی از فاضلاب کارخانه ها که تقریبا در تمام کارخانه ها خاصیت یکسان دارند فاضلاب بدست آمده از تشکیلات خنک کننده آنها است .

آلودگی این فاضلاب ها بسته به تعداد دفعه هایی که آب برای خنک کردن کارخانه بکار برده شده است ، متفاوت می باشد و معمولا آلودگی آنها کمتر از فاضلاب های دیگر می باشد و بیشتر بصورت وجود مواد نفتی و روغن در آنها نمودار میشود .

در فاضلاب بعضی از کارخانه ها مثل کارخانه های بهره برداری از معادن ، کارخانه های فولاد سازی و کارخانه های شیمیایی بیشتر مواد خارجی یا مواد معدنی تشکیل می دهند .در صورتی که در برخی دیگر از کارخانه ها مانند کارخانه های تهیه ی مواد غذایی و کارخانه های نشاسته سازی بیشتر مواد خارجی در فاضلاب مواد آلی هستند .

فاضلاب های سطحی

فاضلاب های سطحی ناشی از بارندگی و ذوب یخ ها و برفهای نقاط بلند هستند . این فاضلاب ها به علت جریان در سطح زمین و تماس با آشغال ها و کثافت های رویی زمین و شستن سطح خیابانها و پشت بام ها آلوده شده و مقداری مواد آلی و معدنی در آنها وجود دارد . لذا در شروع بارندگی درجه آلودگی فاضلاب های سطحی زیاد و پس از پاک شدن سطح های بارش مقدار آلودگی آنها کاسته می شود .(تصفیه فاضلاب روشی خوب در بازگشت اب به چرخه اولیه)

بیشترین قسمت مواد خارجی را در فاضلاب ها مواد معدنی مانند ماسه و شن تشکلیل می دهند که در اثر شستشوی خیابان ها وارد فاضلاب می شود بعلاوه پسمانده ذرات گیاهی و حیوانی و مواد نفتی و دوده و قسمت ها یکدیگر از مواد خارجی موجود در فاضلاب آب های سطحی را تشکیل می دهند . چنانکه در جدول نمودار است آب های سطحی که در برخی از جوی های سنتی تهران جریان دارد دارای درجه آلودگی زیادی و حتی بیش از فاضلابهای خانگی هستند

تصفیه فاضلاب روشی نیکو در بازگشت اب به چرخه اولیه کشاورزی و ابیاری فضای سبز

مطالب دیگر اخبار و مقالات محیط زیستی
آلودگی آب شرب و اهمیت تصفیه آبفاضلابفناوری نانوآب شیرین کن roکلر زنی آب آشامیدنی

دفتر کرج: چهارراه طالقانی- طالقانی جنوبی جنب سینما سپنتا پلاک 5 طبقه دوم .

تلفن: 32719530 (026)       همراه: 09124637566       کدپستی: 3133946114       فکس: 32776169(026)